Lezingen en Activiteitenprogramma

Gedurende het seizoen van september t/m april vinden er maandelijks lezingen of activiteiten plaats. In het algemeen - over het hele lezingenseizoen bezien - streven wij naar afwisseling tussen lezingen die gehouden worden in het Italiaans en die waarbij Nederlands gesproken wordt. Graag willen wij er op wijzen dat de lezingen in het Italiaans aan diegenen die de taal nog niet zo goed (denken) te beheersen, tóch een uitstekende extra luisteroefening bieden en een uitdaging zijn om te kijken hoeveel u wél verstaat. In de regel beheerst de spreker ook wel de Nederlandse taal, zodat het mogelijk is om opheldering te vragen als u daar behoefte aan heeft.
(zie onderstaand programma en beschrijving lezingen)

In december houden we onze jaarlijkse Algemene ledenvergadering, waarbij o.a. het jaarverslag en het financiële overzicht aan de leden worden voorgelegd en besproken. De ledenvergadering wordt gevolgd door een lezing of een andere activiteit en begeleid met een hapje en een drankje in Italiaanse sfeer.

Locatie:
De lezingen en overige activiteiten vinden, tenzij anders vermeld, plaats in:

Wijkcentrum De Groene Stee, Wiekslag 92, Amersfoort

De locatie is zeer goed bereikbaar zowel met openbaar als met eigen vervoer, en er zijn goede parkeermogelijkheden.


Programma


Lezingen en activiteiten in het najaar van 2011 en voorjaar 2012

 

Donderdag 22 september 2011

Aanvang: 20.00 uur

Spreker: de heer Luigi Barone

Presentatie: Italiaans, (indien nodig) uitleg in het Nederlands

Totò

image001Onderstaand de toelichting op de lezing door spreker.

Luigi Barone, Presidente del Comitato Dante di Dordrecht, propone una conferenza in italiano, sulla vita e i film del Principe Antonio de Curtis, in arte Totò, che ha fatto (e fa tuttora) ridere milioni di italiani.

Il grande comico risulta praticamente sconosciuto nei Paesi Bassi.

È ora di iniziare a riscoprirlo, anche nei polder! Nessuno dei suoi film (e sono almeno 97, tantissimi!) è stato qui tradotto o sottotitolato, e solo pochi olandesi hanno visto qualche suo film.

Totò, oltre a essere stato un attore comico, ha scritto poesie e canzoni in dialetto napoletano – tra cui la famosa poesia " A’ livella " sull’assurdita’ delle differenze sociali tra ricchi e poveri, e la ancor più famosa canzone " Malafemmena ".

La conferenza include una presentazione multimediale e frammenti di alcuni dei suoi film.


Donderdag 13 oktober 2011

Aanvang: 20.00 uur

Spreker: Mevrouw Sara van Dijk

Presentatie: voordracht in het Nederlands met beeldmateriaal

Modieuze Medici, Macht en Mode geportretteerd

image004Onderstaand de toelichting op de lezing door spreker

Het is misschien wel één van de beroemdste portretten in de collectie van de Uffizi: Eleonora van Toledo samen met haar zoontje Giovanni de’Medici. Rond 1545 werd ze geschilderd door Bronzino, dé portretschilder van haar tijd. Eleonora was getrouwd met de invloedrijke groothertog van Toscane, Cosimo I de’Medici. Een dame van stand dus, die zich welbewust laat portretteren met één van haar zoontjes om te laten zien dat ze aan haar huwelijkse plicht heeft voldaan: het voortbrengen van erfgenamen.

Maar meer nog dan Giovanni of Eleonora zelf, is het de kostbare stof van Eleonora’s kleed die de hoofdrol speelt in dit portret. De zwarte haartjes van het fluweel, de lusjes van gouddraad, het glanzend witte satijn: Bronzino heeft het minutieus vastgelegd en geeft daarmee een prachtig inkijkje in de garderobe van de Medici.

Niet ver van de Uffizi, aan de andere kant van de Arno in het Palazzo Pitti, zijn nog originele kledingstukken en sieraden van Eleonora en haar familieleden te bewonderen. Toen de grafkelder van de Medici werd geopend, bleek hun kleding de eeuwen te hebben doorstaan. Het biedt een unieke kans om kleding en portretten naast elkaar te zetten en zo te ontdekken wat de Medici droegen, hoeveel ze daaraan uitgaven en welke politieke boodschap daar achter zat.

Drs. Sara van Dijk is kunsthistorica en gespecialiseerd in kostuumgeschiedenis. Zij verzorgt cursussen, lezingen en rondleidingen op kunst- en kostuumhistorisch gebied. Daarnaast doet zij onderzoek naar kleding in de vijftiende eeuw in diverse Italiaanse stadstaten.
www.saravandijk.com voor afbeelding in kleur en meer informatie.

 

Donderdag 17 november 2011

Aanvang: 20.00 uur

i.s.m. Nederlands Klassiek Verbond

 

Spreker: dr. Patrick Gouw, voorzitter NKV Amersfoort

Presentatie: Nederlands met beeldmateriaal

 

'Sporthelden uit de Romeinse Keizertijd.

Roem en eer op de Olympische spelen en in

het Circus Maximus'

 
Onderstaand de toelichting op de lezing door spreker.


Sporthelden lijken een typisch modern verschijnsel te zijn. Verguisd door een enkeling, doch bejubeld door velen maken hun sportieve prestaties hen tot dé iconen van de huidige tijd. Maar, schijn bedriegt. Ook de Oudheid kende sporthelden, in het bijzonder gedurende de Romeinse Keizertijd. Net als tegenwoordig was sport in die periode een serieuze zaak waarin grote bedragen omgingen en topsporters ongekend populair waren. De Olympische spelen en talloze andere sportfestivals trokken deelnemers en toeschouwers uit alle delen van het imperium Romanum en waren het gesprek van de dag in Rome en Athene. De huidige gekte rondom stervoetballers zou Grieken en Romeinen dan ook absoluut niet gek in de oren geklonken hebben! Hun voorliefde en omgang met sport vertoont opvallend veel overeenkomsten met de huidige tijd.

Van veel van die topatleten (hardlopers, boksers, worstelaars, vijfkampers) en wagenmenners kennen wij bijna tweeduizend jaar later nog altijd hun namen. Sterker nog, op basis van talloze inscripties, mozaïeken, antieke teksten en archeologische overblijfselen is het mogelijk een gedetailleerd beeld te schetsen van hun sportieve levens en de bloeiende sportcultuur waar zij deel van uitmaakten. In deze lezing zal een antwoord worden gegeven op vragen als: wie waren de antieke sporthelden? Op welke onderdelen blonken zij uit? Waar was hun heldenstatus op gebaseerd? Welke eerbewijzen vielen hen ten deel? En bovenal, hoe heeft hun nagedachtenis de eeuwen kunnen doorstaan?


Donderdag 15 december 2011

Aanvang: 19.30 uur !!

Algemene Ledenvergadering

- uitnodiging en agenda ontvangt u per post.

De Algemene Ledenvergadering wordt gevolgd door onderstaande lezing.

Spreker:  Mevrouw Daniela Tasca

Presentatie: in het Italiaans met beeldmateriaal

 

Onderstaand de toelichting op de lezing door spreker en van de website

 

1001 Italianen

in Nederland

wie eet er niet regelmatig rucola, droomt van een Vespa, geniet van een prosecco, luistert naar

Andrea Bocelli, draagt D&G en neemt afscheid met Ciao!?

 

In de lezing vertelt Daniela Tasca aan de hand van beelden, foto´s en filmfragmenten over de persoonlijke geschiedenissen van de eerste (naoorlogse) Italiaanse migranten, de eerste zogenaamde gastarbeiders, over het historische kader van het project “1001 Italianen” en van 50 jaar Italianen in Nederland, en over iets van wat ze noemt de Italianisering van Nederland.

De lezing is gebaseerd op een onderdeel van het project, de digitale tentoonstelling, die o.a. bij het Nationaal Archief te zien was en die nu door Nederland aan het reizen is.

 

Aanleiding voor het project “1001 Italianen” is het feit dat 50 jaar geleden de eerste gastarbeiders, de Italianen, naar Nederland zijn gekomen, na ondertekening van het wervingsverdrag tussen Nederland en Italië.

 

Stichting Culturissima heeft het crossmediale project “1001 Italianen” ontwikkeld, waarbij het opsporen, ontsluiten en breed toegankelijk maken van de geschiedenis van de Italianen in Nederland centraal staat, gericht op de volgende generatie! 50 jaar na ondertekening van het internationale wervingsverdrag komt de erkenning die deze groep harde werkers verdient. De persoonlijke verhalen van deze pioniers worden zichtbaar en hoorbaar en stellen het stereotype beeld over Italië en Italianen bij. Maar na 50 jaar blijkt ook Nederland geïtalianiseerd te zijn. De Italiaanse ‘’cultunaire’’ traditie is een vanzelfsprekend onderdeel geworden van de Nederlandse cultuur!

“1001 Italianen” bestaat uit een tentoonstelling, een reizende variant, een webspecial, een documentaire en participatie lezingen.

 

De digitale tentoonstelling kwam tot stand in samenwerking met het Nationaal Archief is tot 19 augustus 2011 te bezichtigen geweest in Den Haag.

Meer dan 300 gedigitaliseerde foto’s en filmbeelden weerspiegelen de impact van het wervingsverdrag op het dagelijks leven van deze eerste Italianen in Nederland.

 

Het materiaal is grotendeels afkomstig uit de collectie van het Nationaal Archief en verschillende privécollecties van migranten en hun nazaten. Het filmmateriaal is afkomstig uit de archieven van de publieke omroepen (NTR, NOS, VARA, IKON, MTNL, Beeld en Geluid) en van de
makers zelf waaronder Tonino Boniotti/Arcobaleno Media Productie.

Door middel van een touchscreen met viertal monitoren krijgt men een beeld van de bijdrage van Italiaanse ‘gastarbeiders’ aan de culturele en sociale geschiedenis van Nederland.

 

Initiatiefneemster Daniela Tasca (Palermo, 1966) heeft eerder al met haar boek en documentaire over “De Spaghettiflat”, bewezen dat zij in staat is een interessant project vorm te geven. Zij is dan ook de stuwende kracht achter “1001 Italianen”. Zij woont sinds 1989 in Nederland. Ze studeerde in Palermo en Amsterdam cum laude af in Engels en taalkunde. Ze is werkzaam als tv-programmamaker en journalist en schrijft theaterstukken. Daniela Tasca maakte haar debuut als toneelauteur met de eenakter Een Stadstragedie, waarmee ze in 2004 de publieksprijs van het Hollandse Nieuwe Festival won. In 2007 verscheen de documentaire De Spaghettiflat. Little Italy in de polder, die ze samen met Tonino Boniotti maakte. In 2009 kwam het gelijknamige boek uit. “1001 Italianen” kan gezien worden als vervolg op haar succesvolle project De Spaghettiflat.

Info: www.1001italianen.nl  

Lezingen in 1e kwartaal 2012:

Donderdag 19 januari, 16 februari en donderdag 15 maart: zie onderstaande info.

Donderdag 19 april:  informatie over deze lezing in onze 2e najaarsnieuwsbrief en op de website (t.z.t.)

 

19 januari 2012

Sprekers: (deel 1) Mevrouw drs. Sara van Dijk (en op 16 februari deel 2-Musiekkunst door Mevrouw drs. Madeleine Pfundt )

Presentatie: voordrachten in het Nederlands met beeldmateriaal

Hemelse en Aardse liefde
deel 1 – portretkunst

Onderstaand de toelichting op de lezing door spreker.

‘Blonde haren, blauwe ogen, rozenrode lippen en ivoorwitte tanden’. Zo zag volgens de veertiende-eeuwse dichter Petrarca de ideale vrouw eruit; een beeld dat eeuwenlang kunstenaars van verschillende disciplines heeft geïnspireerd, zowel in de schilderkunst als in de vocale muziek, waar niet zelden teksten van Petrarca werden gebruikt.

In de Venetiaanse schilderkunst zijn begin zestiende eeuw talloze van deze Petrarcaanse ‘belle’te vinden. Bovendien werden de sonnetten van Petrarca en zijn vele navolgers niet alleen voor de wereldlijke, maar ook voor de religieuze schilderkunst een belangrijke inspiratiebron. Zo kon zelfs al in de veertiende eeuw een madonna de trekken van een Petrarcaanse schone krijgen. Ook Titiaans ‘Hemelse en aardse liefde’ (ca. 1514) is een mooi voorbeeld van de vereniging van hemelse goedheid en aardse schoonheid.

Ook de muziekgeschiedenis laat voorbeelden zien waaruit blijkt dat wereldlijke en religieuze muziek tot op zekere hoogte uitwisselbaar waren. Daarvan getuigen o.a. de geestelijke versies van Monteverdi’s aanvankelijk wereldlijke madrigalen waarin de schoonheid van en liefde voor aardse vrouwen werd bezongen. In de beroemd geworden Maria Vespers uit 1602 maakte Monteverdi bovendien gebruik van een nieuwe compositietechniek die in eerste instantie met de wereldlijke muziek was verbonden maar die zich uitermate goed leende voor een lofzang op Maria.

De wijze waarop de liefde voor de aardse en hemelse vrouwen in de renaissance en vroeg-barok werd verbeeld en verklankt is het onderwerp van deze cursus. Aan de hand van beeldmateriaal en muziekvoorbeelden worden diverse kwesties uit die tijd besproken, zoals de relatie tussen tekst en muziek en de vraag welke kunstvorm de beste was.

Drs. S. van Dijk is kunsthistorica. Ze verzorgt cursussen en rondleidingen en doet daarnaast onderzoek naar Italiaanse vrouwenportretten in de renaissance.

Hemelse en Aardse liefde
Deel 2 - Muziekkunst:  op 16 februari 2012, Aanvang: 20.00 uur

dan verzorgd door Madeleine Pfundt:

Mevrouw drs. M. Pfundt studeerde musicologie aan de Universiteit Utrecht. Sinds 1995 geeft zij cursussen in het kader van Hovo en andere culturele instellingen.

 

 

16 februari 2012

Hemelse en Aardse liefde
deel 2 – muziekkunst
Aanvang 20.00 uur

zie beschrijving lezing 19 januari 2012

 

15 maart 2012

Aanvang 20.00 uur


i.s.m. Nederlands Klassiek Verbond

 

Spreker(s):  René van Beek en/of Geralda Jurriaans-Helle;
                    conservatoren Allard Pierson Museum

Presentatie: Nederlands met beeldmateriaal

 

'Etrusken. Prinsen en priesters, prinsessen en godinnen'

 
Onderstaand de toelichting op de lezing door spreker.


In het Allard Pierson Museum is van 14 oktober 2011 tot en met 18 maart 2012 een tentoonstelling gewijd aan de Etrusken onder titel Etrusken. Prinsen en priesters, prinsessen en godinnen Tegelijkertijd toont het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden een parallelle tentoonstelling onder dezelfde titel.

Wie in Toscane komt, maakt onherroepelijk kennis met de Etrusken. De Etruskische cultuur ontwikkelde zich in het eerste millennium v.Chr. en besloeg voornamelijk midden-Italië, het gebied tussen Rome en Florence, begrensd door de rivieren de Arno en de Tiber, met uitlopers naar het zuiden en noorden van Italië. In het landschap zijn nog vele archeologische resten, zowel herkenbaar als onherkenbaar, tussen de heuvels verborgen, zoals tempels en tumuli (ronde graftombes), necropolen en oude wegen. Tussen 750 en 500 v. Chr. kende de Etruskische cultuur een bloeitijd. Hoewel de Etruskische steden autonoom waren, werden ze verbonden door taal, religie, zeden en gewoonten. Handelscontacten overzee en een monopolie op de ijzerwinning op Elba bezorgden de Etrusken grote rijkdom. Vanaf 616 heersten Etruskische koningen over Rome, totdat de laatste Etruskische koning in 509 v. Chr. werd verjaagd.

In de 4e eeuw v. Chr. werd het Etruskische rijk van verschillende kanten bedreigd: in het noorden door de Kelten, in het zuiden door het steeds machtiger wordende Rome en door de Samnieten en vanaf zee door de vloten van Syracuse. Vanaf 250 v. Chr. werd het Etruskische grondgebied steeds meer beheerst door de Romeinen en in de 1ste eeuw v. Chr. was het gebied volledig onderdeel van het Romeinse Rijk.

De lezing sluit aan (of is een voorbereiding op) een grote dubbeltentoonstelling die zowel in het Allard Pierson Museum als in het Rijksmuseum van Oudheden tegelijkertijd is te zien. In de tentoonstelling in het APM staan prinsen en priesters centraal, in het RMO prinsessen en godinnen. Krijgsheren uit de 8e en 7e eeuw ontwikkelen zich tot prinsen, tot een aristocratie. De vrouwen deelden mee in deze ontwikkeling en kregen de status van prinses. Het familieleven en huwelijk komt in Leiden uitvoerig aan bod. Op beide locaties is ook aandacht voor goden en mythologische figuren en rituelen. Uniek is dat voor deze tentoonstelling ca 200 bruiklenen uit met name Italië kunnen worden geleend.

 

 

19 april 2012

info volgt